Araştırmanın amacı, Işıkkent Sağlık Ocağı Bölgesi'ndeki ilkokul öğrencilerinde E. vermicularis varlığını ve etkileyen etmenleri belirlemektir.

Büyütmek İçin Tıklayın

Tablo 1: Çocukların bazı tanımlayıcı özelliklere göre dağılımı

Sait Güzelcan İlköğretim Okulu'nda okuyanlarda (p=0.000), babası çalışmayanlarda (p=0.001), babası ve annesi ilkokul altı öğrenim düzeyinde (p=0.000, p=0.000), evdeki birey sayısı altı ve üzeri (p=0.000), ailede herhangi bir dönemde parazit öyküsü olanlarda gecekonduda yaşayanlarda (p=0.015), tuvaletleri kanalizasyona bağlı olmayanlarda (p=0.001), (p=0.001) E. vermicularis anlamlı olarak daha fazladır (Tablo 2). İleri analiz sonucuna göre; Sait Güzelcan Okulu'ndaki çocuklarda parazit görülme sıklığı 3.05 kat, evde yaşayan kişi sayısı 6 ve üzerinde ise 2.05 kat, kanalizasyonu olmayan evlerde yaşayan çocuklarda 2.02 kat anlamlı olarak fazladır. Ailede herhangi bir dönemde parazit öyküsü çocuklarda parazit enfeksiyon sıklığını azaltıcı özellik olarak bulunmuştur (Tablo 3).

Büyütmek İçin Tıklayın

Tablo 2: Çocuklarda E. vermicularis varlığını etkileyen etmenler

Büyütmek İçin Tıklayın

Tablo 3: Lojistik regresyon analizi sonuçlarına göre parazit varlığını etkileyen faktörler

Çalışmamızda, anne-babasının öğreniminin ve aile gelirinin düşük olduğu, babasının çalışmadığı çocuklarda E. vermicularis daha sık saptanmıştır. Tashima ve Moura; sosyoekonomik düzeyi düşük, az eğitimli ailelerin çocuklarında parazitin daha sık görüldüğünü saptamıştır ^14,20. Song, ailelerin sosyoekonomik durumu ile E. vermicularis arasında ilişki bulamamıştır ¹⁹. Kaplan çocuklarda bağırsak parazitlerinin anne-baba eğitimi ile ilişkisini saptamazken, ailenin sosyoekonomik düzeyiyle ilişkisini anlamlı bulmuştur ¹⁰.

Araştırmamızın önemli bir bulgusu, gecekonduda yaşayan, ev ortamı kalabalık olan ve evinin tuvaleti kanalizasyona bağlı olmayan aile çocuklarında paraziter enfeksiyonun daha yüksek oranda olmasıdır. Gecekondu bölgesinde bulunan Sait Güzelcan İlköğretim Okulu'ndaki çocuklarda parazit görülme sıklığı üç kat artmıştır. Çeliksöz kentlerde gecekondu bölgesinde yaşayan çocuklarda, daha merkezi bölgelerde yaşayanlara göre E. vermicularis'in daha fazla görüldüğünü bildirmektedir ⁴. Chan ⁵ gecekondulaşmanın parazitin görülme sıklığını arttırdığını belirtirken, Acosta ¹ ve Pezzani ¹⁸ sadece kalabalık aile yaşamının anlamlı ilişki gösterdiğini saptamıştır.

Araştırmamızda yaş, cinsiyet ve okul sınıfı ile paraziter enfeksiyon arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. Pezzani ve ark. ¹⁸ çalışmamızda olduğu gibi çocuklarda yaş ve cinsiyetin etkisini anlamlı bulmazken, Kim ¹² parazitin erkeklerde daha fazla görüldüğünü, bunun nedeninin olasılıkla erkeklerdeki farklı hijyenik uygulamadan kaynaklanabileceğini vurgulamaktadır. Lee erkeklerde ve 1. sınıfta okuyanlarda E. Vermicularis'in daha sık görüldüğünü saptamıştır ¹³. Özcan ^17, Topçu ²² ve Zeyrek'in ²⁴ çalışmalarında cinsiyet, yaş ve sınıfın enfeksiyon üzerinde etkisi anlamlı bulunmamıştır. Araştırmamızda lojistik regresyon analizi ile genel beklentinin aksine ailede bir dönem parazit öyküsü ile çocuklarda E. vermicularis görülmesi arasında ters bir ilişki saptanmıştır. Ailedeki kişilerde ne tür parazit olduğu bilinmediğinden, bu ilişkinin yorumu yapılamamaktadır.

Sonuç olarak; Işıkkent Sağlık Ocağı Bölgesi'ndeki ilkokul çocuklarında yaptığımız bu araştırmada E. vermicularis prevalansı yüksek (%43,8) bulunmuş, özellikle kanalizasyonu olmayan gecekondu özellikli evlerde yaşamanın, kalabalık aile yaşantısının E. vermicularis varlığını artırdığı görülmüştür. Bağırsak parazit enfeksiyonlarının sadece olgu sağaltımı ile azaltılamayacağı açıktır. Gecekondulaşmanın azaltılması, temiz içme suyunun sağlanması, kanalizasyon gibi alt yapıların tamamlanması, toplumun sosyoekonomik durumu, öğrenim düzeyi, bağırsak parazitlerinin görülme sıklığını önemli ölçüde etkilemektedir.

1) Acosta M, Cazorla D, Garvett M, 2002. Enterobiasis among schoolchildren in a rural population from Estado Falcon, Venezuela, and its relation with socioeconomic level. Invest Clin, 43:173-181.

2) Akısü Ç, Aksoy Ü, İnci A, Açıkgöz M, Orhan V, 2000. İzmir'in sosyoekonomik düzeyi düşük bir semtindeki ilkokul çocuklarında bağırsak parazitlerinin araştırılması. T Parazitol Derg, 24:52-54.

3) Aksın N, İlhan F, Aksın N, 2001. Elazığ merkez ve köylerindeki ilköğretim okullarındaki öğrencilerde bağırsak parazitlerinin yayılma sıklığı. T Parazitol Derg, 25:254-257.

4) Celiksöz A, Acıöz M, Degerli S, Alim A, Aygan C, 2005. Egg positive rate of Enterobius vermicularis and Taenia spp. by cellophane tape method in primary school children in Sivas, Turkey. Korean J Parasitol, 43:61-64.

5) Chan MS, 1997. The global burden of intestinal nematod infections-fifty years on. Parasitology Today.13:438-444.

6) Crompton DWT, 1993. Human nutrition and parasitic infection. Parasitology.107:S1-S190.

7) Crompton DWT, 2002. Nesheim MC. Nutritional impact of intestinal helminthiasis during the human life cycle. Ann Rev Nutr. 22:35-39.

8) De Silva NR, Jayapani VP, De Silva HJ, 1996. Socioeconomic and behavioral factors affecting the prevalence of geohelminths in preschool children. Southeast Asian J Trop Med Health. 27:36-42.

9) Fan PC, 1998. Review of enterobiasis in Taiwan and offshoe islands. J Microbiol Immunol Infect. 31:203-210.

10) Kaplan M, Polat SA, Kuk S, Ozan AT, Akgün D, 2003. Abdullahpaşa Eğitim ve Araştırma Sağlık Ocağı bölgesindeki ilköğretim okulu öğrencilerinde bağırsak parazitlerinin görülme sıklığı. Türk Parazitol Derg. 27:40-44.

11) Karaman Ü, Akkaya N, Aycan ÖM, Atambay M, Daldal N, 2004. Malatya Halk Sağlığı laboratuvarında 1997-2001 yılları arasında saptanan bağırsak parazitlerinin epidemiyolojik olarak dağılımı. İnönü Ün Tıp Fak Derg.11:25-28.

12) Kim BJ, Lee BY, Chung HK, Lee KH, Chung HJ, Ock MS, 2003. Egg positive rate of Enterobius vermicularis of primary school children in Geoje Island. Korean J Parasitol.41:75-77.

13) Lee KJ, Ahn YK, Yrang YS, 2001. Enterobius vermicularis egg positive rates in primary school children in Gangwon-do (province). Korean J Parasitol. 39:327-328.

14) Moura EC, Bragazza LM, Coelho MF, Aun SM, 1997. Prevalence of intestinal parasitosis in school children. J Pediatr (Rio J). 73:406-410.

15) Norhayati M, Hayati MI, Oothuman P. Azizi O, Fatmah MS, Ismail G, Minudin YM, 1994. Enterobius vermicularis infection among children aged 1-8 years in a rural area in Malaysia. Southeast Asian J Trop Med Health. 25:492-497.

16) Ozcelik S, Poyraz O, Saygi G, Ozturkcan S, 1995. Prevalence of intestinal parasites in children of the orphanage in Sivas. Indian Pediatr. 32:230-232.

17) Özcan S, Özcan H, Sönmez E, Yazar S, 2004. Kayseri'de dört ilköğretim okulundaki öğrencilerde Enterobius vermicularis yaygınlığının araştırılması. T Parazitol Derg. 28:24-26.

18) Pezzani BC, Minvielle MC, De Luca MM, Cordoba MP, Apezteguia MC, Basoaldo JA, 2004. Enterobius vermicularis infection among population of General Mansilla, Argentina. Worl J Gastroenterol.10:2535-2539.

19) Song HJ, Cho CH, Kim JS, Choi MH, Hong ST, 2003. Prevalence and risk factors for enterobiasis among preschool children in a metropolitan city in Korea. Parasit Res. 91:46-50.

20) Tashima NT, Simoes MJ, 2004. Enteroparasitic occurence in fecal samples analysed at the university of Western Sao Paulo-UNDESTE clinic laboratory, Presidente Prudente, Sao Paulo State, Brasil. Rev Inst Med Trop S Paulo. 46:243-248.

21) Taşçı S, 1994. Manisa Halk Sağlığı laboratuvarında 1989-93 yılları arasında saptanan bağırsak parazitlerinin epidemiyolojik değerlendirilmesi. T Parazitol Derg;18:452-455.

22) Topçu A, Uğurlu K, 1999. Niğde ve yöresindeki ilkokul çocuklarında görülen parazitlerin yaşa, cinsiyete ve sosyo-ekonomik duruma göre dağılımı. T Parazitol Derg. 23:286-290.

23) WHO. It's a wormy world. Geneva. WHO/CTD/SIP/98.4.

24) Zeyrek F, Zeyrek CD, Özbilge H, Mızraklı A, 2003. Şanlıurfa'da ilköğretim çocuklarında bağırsak parazitlerinin dağılımını etkileyen faktörler ve büyümeye etkisi. T Parazitol Derg, 27:203-206.